Samochody po autostradzie poruszają się z różną prędkością. Z reguły te jadące wolniej zajmują skrajnie prawy pas, a lewy jest przeznaczony dla wyprzedzających je aut. Nie zawsze jednak tak jest. Zdarza się, że prędkość pojazdów na lewym pasie jest zdecydowanie za niska. Czy w takiej sytuacji możliwe jest ich wyprzedzenie z prawej strony? Dowiedz się, co na ten temat mówią przepisy prawa.
- Wyprzedzanie prawym pasem a przepisy prawa
- Czy można wyprzedzać prawym pasem na autostradzie?
- Jak bezpiecznie wyprzedzać na autostradzie?
- Kiedy wyprzedzanie prawym pasem jest zabronione?
- Jakie mandaty grożą za wyprzedzanie niezgodnie z przepisami?
- Jakie odstępy zachować przy wyprzedzaniu na autostradzie?
- Źródła
- Podsumowanie
Wyprzedzanie prawym pasem a przepisy prawa
Kwestie dotyczące wyprzedzania innych pojazdów są ujęte w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Art. 24 jasno wskazuje na to, że kierujący pojazdem jest obowiązany do wyprzedzania z lewej strony z wyjątkiem:
- pojazdów szynowych (chyba że położenie torów uniemożliwia takie wyprzedzanie lub odbywa się ono na drodze jednokierunkowej),
- pojazdów lub uczestników ruchu sygnalizujących zamiar skrętu w lewo,
- jezdni jednokierunkowej.
Wyprzedzanie prawym pasem jest dozwolone także na jezdni dwukierunkowej, jeśli co najmniej dwa pasy ruchu na obszarze zabudowanym lub trzy pasy ruchu poza obszarem zabudowanym są przeznaczone do jazdy w tym samym kierunku.
Czy można wyprzedzać prawym pasem na autostradzie?
Tak, można wyprzedzać inne pojazdy na autostradzie prawym pasem. Jest to bowiem droga składająca się z jezdni jednokierunkowej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami możesz więc skorzystać z prawego pasa w celu wyprzedzenia innych pojazdów, jeśli możesz wykonać ten manewr bezpiecznie.
Jak bezpiecznie wyprzedzać na autostradzie?
Zanim zaczniesz wyprzedzać na autostradzie, upewnij się że:
- masz dobrą widoczność oraz dostatecznie dużo miejsca na wykonanie tego manewru – uda Ci się wyprzedzić poprzedzający pojazd lub pojazdy i bezpiecznie ponownie zająć pierwotny pas ruchu,
- kierujący jadący za Tobą nie rozpoczął wyprzedzania – sprawdź lusterka oraz zwróć uwagę na tzw. martwe pole,
- kierujący jadący przed Tobą na tym samym pasie ruchu nie zasygnalizował zamiaru wyprzedzania – zwróć uwagę, czy pojazd znajdujący się z przodu nie włączył kierunkowskazu lub nie zaczyna zmieniać pasa.
Przestrzegając tych zasad, zwiększysz bezpieczeństwo zarówno swoje, jak i innych uczestników ruchu.
Kiedy wyprzedzanie prawym pasem jest zabronione?
Zgodnie z przepisami wspomnianej ustawy zabronione jest wyprzedzanie pojazdu silnikowego zarówno z lewej, jak i prawej strony:
- przy dojeżdżaniu do wierzchołków wzniesień,
- na zakrętach, które są oznaczone znakami,
- na skrzyżowaniach, z wyłączeniem skrzyżowań o ruchu okrężnym lub tych z ruchem kierowanym.
W dwóch pierwszych przypadkach zakaz nie obowiązuje na jezdni jednokierunkowej oraz dwukierunkowej na odcinku z wyznaczonymi pasami ruchu, pod warunkiem, że kierujący pojazdem nie wjeżdża na część jezdni przeznaczoną do ruchu w kierunku przeciwnym (w miejscu, w którym jest to zabronione znakami). Jak już wiesz, autostrada składa się z jezdni jednokierunkowej. Oznacza to, że na tego rodzaju drodze można wyprzedzać z lewej lub prawej strony także przy dojeżdżaniu do wierzchołków wzniesień oraz na zakrętach.
Warto pamiętać, że wyprzedzanie zarówno prawym, jak i lewym pasem jest zakazane, jeśli zabraniają tego znaki. Symbol B-25 „zakaz wyprzedzania” odnosi się do wszystkich pojazdów mechanicznych. Jeśli jest on uzupełniony dodatkową tabliczką T23a-j wskazującą konkretny rodzaj pojazdów, których zakaz dotyczy np. jednośladów czy ciągników rolniczych.
Jakie mandaty grożą za wyprzedzanie niezgodnie z przepisami?
Za wyprzedzanie bez zachowania bezpiecznego odstępu od wyprzedzanego pojazdu lub uczestnika ruchu grozi mandat w wysokości 300 zł. W poniższej tabeli sprawdzisz, jakie kary grożą za inne wykroczenia związane z tym manewrem (także te, które dotyczą innych rodzajów dróg niż autostrady).
|
wyprzedzanie pojazdu silnikowego przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia |
1 000 zł (2 000 zł w warunkach recydywy, czyli po popełnieniu tego samego wykroczenia po raz kolejny w ciągu 24 miesięcy) |
|
wyprzedzanie pojazdu silnikowego na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi |
1 000 zł (2 000 zł) |
|
wyprzedzanie pojazdu silnikowego na skrzyżowaniu (z wyłączeniem tych o ruchu okrężnym lub z ruchem kierowanym) |
1 000 zł (2 000 zł) |
|
wyprzedzanie pojazdu uprzywilejowanego na obszarze zabudowanym |
1 000 zł (2 000 zł) |
|
wyprzedzanie na przejeździe dla rowerzystów i bezpośrednio przed nim (z wyjątkiem przejazdów z ruchem kierowanym) |
1 000 zł (2 000 zł) |
|
wyprzedzanie na przejeździe kolejowym i bezpośrednio przed nim |
1 000 zł (2 000 zł) |
|
wyprzedzanie pojazdu z niewłaściwej strony |
1 000 zł (2 000 zł) |
|
niestosowanie się do obowiązku zjechania jak najbliżej prawej strony jezdni przez kierujących pojazdami wolnobieżnymi, ciągnikami rolniczymi, pojazdami bez silnika |
100 zł |
Jakie odstępy zachować przy wyprzedzaniu na autostradzie?
Zanim rozpoczniesz manewr wyprzedzania, upewnij się, że zachowujesz odpowiedni dystans od wyprzedzanego pojazdu. Przepisy mówią, że minimalny odstęp to połowa prędkości w km/h, przeliczając na metry – czyli przy 130 km/h musi to być co najmniej 65 m. Na praktykę można zastosować metodę 3 sekund: wybierz stały punkt (np. znak), a jeśli po nim dotrzesz do poprzedzającego pojazdu dopiero po trzech sekundach, dystans jest bezpieczny.
Podczas wyprzedzania możesz chwilowo zmniejszyć dystans, ale tylko na czas manewru – po zakończeniu musisz wrócić na bezpieczną odległość.
W sytuacjach utrudnionych (np. gęsty ruch, mgła, deszcz) zaleca się zwiększenie tego dystansu nawet dwukrotnie. To pozwala uniknąć dramatycznych skutków w razie nagłego hamowania. Odpowiednio duży odstęp daje czas na reakcję i pomaga utrzymać płynność ruchu na autostradzie.
Źródła
Podsumowanie
- Autostrada jest drogą z dwoma jezdniami jednokierunkowymi, dlatego można na niej wyprzedzać inne pojazdy z prawej strony.
- Bez względu na to, z której strony wyprzedzasz, upewnij się czy masz dobrą widoczność i dostatecznie dużo miejsca na bezpieczne wykonanie tego manewru.
- Przed rozpoczęciem wyprzedzania na autostradzie i każdej innej drodze, sprawdź wcześniej, czy pojazd jadący z tyłu nie rozpoczął tego manewru. Upewnij się również, że samochód przed Tobą nie włączył kierunkowskazu sygnalizującego chęć wyprzedzenia.
FAQ
Czy w czasie wyprzedzania mogę przekroczyć dozwoloną prędkość?
Nie, podczas wyprzedzania nie można przekraczać dozwolonej prędkości, która w przypadku autostrad wynosi 140 km/h. W przeciwnym razie możesz narazić się na mandat i punkty karne.
Czy jadąc lewym pasem mogę ponaglać światłami pojazd jadący przede mną?
Nie, gdyż nieuzasadnione użycie świateł drogowych jest traktowane jako wykroczenie. Ponaglanie w ten sposób kierowcy auta jadącego przed Tobą może zakończyć się mandatem. Taryfikator mandatów przewiduje za to karę w wysokości 200 zł oraz 3 punkty karne.
Czy mogę skrócić zalecany odstęp od poprzedzającego pojazdu podczas wyprzedzania?
Tak - chwilowe zmniejszenie dystansu podczas wyprzedzania jest akceptowalne, jeśli ten manewr tego wymaga i nie stwarza to zagrożenia. Jednak po zakończeniu wyprzedzania musisz natychmiast wrócić do minimalnego odstępu (połowa prędkości w metrach, np. 65 m przy 130 km/h) albo zastosować regułę trzech sekund.
Czym jest manewr wyprzedzania?
Wyprzedzanie to przejeżdżanie lub przechodzenie obok pojazdu lub innego uczestnika ruchu poruszającego się w tym samym kierunku. To przeciwieństwo wymijania, czyli przejeżdżania lub przechodzenia obok innego samochodu lub np. rowerzysty jadącego w przeciwnym kierunku. Wyróżnia się także manewr omijania – przejeżdżania lub przechodzenia obok nieporuszającego się pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody.
Jak powinien zachować się kierowca wyprzedzanego pojazdu?
Kierowca wyprzedzanego pojazdu nie może zwiększać jego prędkości i w żaden sposób utrudniać wykonania tego manewru. Nieprzestrzeganie tej zasady wiąże się z możliwością otrzymania mandatu w wysokości 350 zł. Dodatkowo pojazdy wolnobieżne, ciągniki rolnicze oraz pojazdy bez silników są zobowiązane do zjechania jak najbliżej prawej krawędzi jezdni w celu ułatwienia przejazdu.
