Autostrady to drogi szybkiego ruchu, które umożliwiają sprawne i wygodne podróżowanie. Ich sieć jest nieustannie rozbudowywana, a obecnie w Polsce ich łączna długość wynosi 1 894 km. Każdy kierowca powinien wiedzieć, z jaką prędkością może poruszać się po autostradach. Sprawdź, ile wynoszą limity obowiązujące w Polsce.
Jaka jest minimalna prędkość na autostradzie?
Przepisy prawa nie określają jednoznacznie, jaka jest minimalna dopuszczalna prędkość na autostradzie w Polsce. Warto jednak zwrócić uwagę na art. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Wskazuje on bowiem, że autostrada jest drogą oznakowaną odpowiednimi znakami przeznaczoną do ruchu pojazdów samochodowych (z wyjątkiem czterokołowców), które są w stanie poruszać się co najmniej 40 km/h. Jednak nie jest to minimalna dopuszczalna prędkość na tego typu drogach.
Mimo iż przepisy nie regulują jednoznacznie kwestii tego, jak wolno można poruszać się po autostradach, każdy kierowca:
- ma obowiązek jechać z prędkością, która zapewni mu panowanie nad pojazdem – uwzględniając warunki, w jakich odbywa się ruch,
- musi jechać z prędkością nieutrudniającą jazdy innym kierowcom,
- utrzymywać odstęp niezbędny do uniknięcia zderzenia np. w razie hamowania poprzedzającego pojazdu.
Niezbędne jest bowiem dostosowanie prędkości do aktualnych warunków pogodowych i tego, co dzieje się na drodze.
Jaka jest maksymalna prędkość na autostradzie?
Przepisy kodeksu drogowego określają maksymalną prędkość, z jaką pojazdy mogą poruszać się po autostradach w Polsce – dla samochodów osobowych wynosi ona 140 km/h. Szczegółowe informacje na ten temat znajdziesz w poniższej tabeli.
| Pojazd osobowy, motocykl, pojazd ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t | 140 km/h |
| Pojazd ciężarowy o dopuszczalnej masie powyżej 3,5 t lub zespół pojazdów | 80 km/h |
| Autobus | 100 km/h |
Czy maksymalna prędkość na autostradzie może zostać dodatkowo ograniczona?
Tak, maksymalna dopuszczalna prędkość na autostradzie może zostać ograniczona na określonych odcinkach. Najczęściej ma to miejsce w następujących przypadkach:
- na odcinkach, na których natężenie ruchu jest szczególnie duże,
- po różnych zdarzeniach drogowych (np. wypadkach),
- podczas prowadzenia robót drogowych,
- w związku z niekorzystnymi czynnikami atmosferycznymi (np. silnym wiatrem).
W zależności od sytuacji ograniczenia prędkości na autostradach mogą być stałe (obowiązujące przez cały rok, np. w pobliżu węzłów drogowych lub zjazdów lub jedynie czasowe (np. po wypadku).
Maksymalna prędkość na autostradzie – co grozi za jej przekroczenie?
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości na autostradach oraz innych rodzajach dróg wiąże się z możliwością otrzymania mandatu w wysokości 50 zł oraz 1 punktu karnego, jeśli pojazd jedzie szybciej o maksymalnie 10 km/h. Pełen taryfikator za to wykroczenie obowiązujący w 2026 r. prezentuje się następująco:
- 11-15 km/h – 100 zł i 2 punktu karne,
- 16-20 km/h – 200 zł i 3 punkty karne,
- 21-25 km/h – 300 zł i 5 punktów karnych,
- 26-30 km/h – 400 zł i 7 punktów karnych,
- 31-40 km/h – 800 zł (1600 zł przy ponownym popełnieniu tego samego wykroczenia, tzw. recydywy) i 9 punktów karnych,
- 41-50 km/h – 1000 zł (2000 zł przy ponownym popełnieniu tego samego wykroczenia, tzw. recydywy) i 11 punktów karnych,
- 51-60 km/h – 1500 zł (3000 zł przy ponownym popełnieniu tego samego wykroczenia, tzw. recydywy) i 13 punktów karnych,
- 61-70 km/h – 2000 zł (4000 zł przy ponownym popełnieniu tego samego wykroczenia, tzw. recydywy) i 14 punktów karnych,
- ponad 70 km/h – 2500 zł (5000 zł przy ponownym popełnieniu tego samego wykroczenia, tzw. recydywy) i 15 punktów karnych.
Inną konsekwencją przekroczenia prędkości na autostradzie może być spowodowanie kolizji lub wypadku. Nie każdy kierowca wie, że w niektórych przypadkach ubezpieczyciel może odmówić wypłaty pełnego odszkodowania w ramach polisy OC nawet poszkodowanemu. Jest to związane z tzw. współwiną. Mówi się o niej, gdy podmiotem odpowiedzialnym za zdarzenie drogowe jest nie tylko sprawca.
Przykład. Kierowca, jadąc po autostradzie z prędkością 150 km/h, nie zdążył uniknąć zderzenia z pojazdem, który zjechał na jego pas bez sygnalizowania manewru. W takiej sytuacji jego nadmierna prędkość mogła doprowadzić do tego, że rozmiar powstałej szkody był zdecydowanie większy niż gdyby jechał wolniej, zgodnie z przepisami. Ubezpieczyciel może uznać go za współwinnego i – mimo iż nie jest sprawcą zdarzenia – przyznać niższe odszkodowanie.
Czego nie można robić na autostradzie?
Na autostradach zakazane jest:
- holowanie – nie dotyczy to pojazdów do tego przeznaczonych (mogą odholować pojazd do najbliższego zjazdu lub Miejsca Obsługi Podróżnych),
- zatrzymywanie – poza wyznaczonymi miejscami,
- zawracania – zmiana kierunku jazdy jest możliwa wyłącznie na węzłach,
- cofania – w przypadku przejechania zjazdu należy kontynuować jazdę do najbliższego węzła i tam zmienić kierunek jazdy.
W przypadku awarii pojazdu na drodze szybkiego ruchu należy zjechać na pas awaryjny (jeśli jest to możliwe) oraz włączyć światła awaryjne i ustawić trójkąt ostrzegawczy w odległości co najmniej 100 m od samochodu. Powiadom służby i przejdź na barierki zabezpieczające. Pozostawanie na jezdni autostrady może być bardzo niebezpieczne.
Źródła
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-o-ruchu-drogowym-16798732/art-20
- https://www.gov.pl/web/gddkia/limity-predkosci-na-autostradach-i-drogach-ekspresowych2
- https://www.canard.gitd.gov.pl/cms/o-nas/mapa-urzadzen
Podsumowanie
- W Polsce przepisy nie precyzują minimalnej prędkości na autostradzie. Kierowca powinien jechać z taką prędkość, aby nie utrudniać jazdy innym kierowcom.
- Maksymalna prędkość na autostradzie to: 140 km/h dla samochodów osobowych, 80 km/h dla pojazdów ciężarowych i 100 km/h dla autobusów.
- Na odcinkach autostrad, na których jest wysokie natężenie ruchu lub przy węzłach drogowych, maksymalna prędkość może zostać ograniczona na stałe.
- Przekroczenie maksymalnej prędkości na autostradzie grozi otrzymaniem mandatu i punktów karnych. Kierowcy, którzy zostaną złapani powtórnie na tym wykroczeniu, mogą zapłacić nawet 5000 zł.
- Jeżeli kierowca w momencie kolizji lub wypadku poruszał się z prędkością wyższą niż dopuszczalna, to wysokość należnego mu odszkodowania może zostać obniżona nawet wtedy, gdy nie był sprawcą zdarzenia drogowego.
